Technologia eksploatacji
Proces technologiczny wydobycia oparty jest na 12 koparkach wieloczerpakowych, w tym 3 koparkach KWK-1500s produkcji polskiej o wydajności 4200 m3/h, 4 koparkach KWK-1200M (koparki poddane głębokiej modernizacji wg polskiej myśli technicznej) o wydajności 3500 m3/h, 2 koparkach SchRs-1200 produkcji niemieckiej o wydajności 3500 m3/h, 2 koparkach łańcuchowych typu Rs-560 o wydajności 740 m3/h oraz 1 koparce KWK-910 produkcji polskiej o wydajności 3600 m3/h.
Zwałowarki pracujące w układzie technologicznym Kopalni stanowią 4 maszyny produkcji polskiej. Są to: ARsP-6500 o wydajności 6500 m3/h, ZGOT-6300 o wydajności 6300 m3/h i 2 zwałowarki ZGOT-11500 o wydajności 11500 m3/h.
Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Turów każdego dnia dostarcza przenośnikami średnio 32 tys. ton węgla do Elektrowni Turów. Jest to najbardziej ekonomiczny sposób na dostarczenie paliwa dla elektrowni. Dla porównania: 32 tys. ton węgla, to 16 pociągów towarowych, każdy po 40 wagonów o ładowności 50 ton.
Proces technologiczny
Proces wydobycia węgla w Kopalni Turów realizowany jest poprzez:
Roboty przygotowawcze na przedpolu wyrobiska odkrywkowego i zwałowiska prowadzone są z odpowiednim wyprzedzeniem i mają na celu zabezpieczenie prac prowadzonych w odkrywce i na zwałowiskach wewnętrznych.
Przygotowanie przedpola odkrywki
Kopalnia prowadzi działalność eksploatacyjną na terenach przejmowanych i wykupywanych systematycznie od osób prawnych i od osób fizycznych. Przejmowane tereny, w zasadzie oprócz wycinki drzew, nie wymagają specjalnego przygotowania inżynieryjnego przed rozpoczęciem eksploatacji.
1.2 Roboty przygotowawcze i udostępniające na odkrywce
Zabezpieczają prawidłową eksploatację i polegają głownie na:
- udostępnianiu nowych poziomów eksploatacyjnych,
- odwodnieniu terenu (budowa układu odwodnienia: rowy, zbiorniki, osadniki, pompownie główne i pomocnicze),
- budowie ciągów odstawy urobku.
1.3 Roboty przygotowawcze na zwałowiskach
Zabezpieczają prawidłowe zwałowanie nadkładu. Planowane są w oparciu o przyjęte projekty zwałowania wewnętrznego, polegają głównie na:
- budowie, przebudowie przenośników dla potrzeb zwałowania i ich likwidacji po zakończeniu zwałowania na poziomach,
- wykonaniu odwodnienia powierzchniowego przedpola (podłoża) – systemu rowów i przekopów, drenaże,
- wyrównaniu na bieżąco, dla potrzeb odwodnienia, wierzchowiny formowanych pięter.
2. Roboty eksploatacyjne
2.1 Zdejmowanie nadkładu i eksploatacja węgla w poszczególnych polach eksploatacyjnych.
Eksploatacja złoża odbywa się w Północnym i Południowym Polu Eksploatacyjnym. Naturalną granicą ww. pól jest przebieg Uskoku Głównego, do którego dostosowano dalszą eksploatację złoża i wewnętrzne zwałowanie nadkładu. Od początku roku 2007 eksploatacja w Polu Północnym będzie prowadzona już głównie w obszarze przyuskokowym i skoncentrowana na poziomach eksploatacyjnych +45,+25 oraz +5. W zasięgu eksploatacji tych poziomów znajdują się zasoby II i I pokładu węgla zalegające w skrzydle zrzuconym Uskoku Głównego. Eksploatacja tych poziomów będzie prowadzona do spągu złoża w kierunku na wschód wzdłuż Uskoku Głównego. W przeciągu 2007 roku planuje się także wybranie pozostawionej stosunkowo niewielkiej partii węgla II pokładu zalegającego w piętrze eksploatacyjnym +145/+165.
Zaplanowany postęp frontów roboczych z ww. poziomów umożliwi rozbudowę korpusu zwałowiska wewnętrznego w północnym rejonie odkrywki z możliwością rozbudowy frontów zwałowych na jej północno-zachodnią część. W trakcie eksploatacji Pola Północnego sukcesywnie będzie odsłaniana, w coraz większym zakresie, powierzchnia spągu I pokładu węgla, która stanowić będzie podłoże rozwijającego się północnego zwałowiska wewnętrznego oraz płaszczyzna Uskoku Głównego stanowiąca naturalne oparcie dla formowanych najniższych pięter tego zwałowiska. Równocześnie prowadzone będą prace inżynieryjno-hydrotechniczne w celu przygotowania podłoża pod zwałowanie
Eksploatacja w Polu Południowym będzie prowadzona głównie w postępie równoległym w kierunku południowo-wschodnim oraz południowym. Fronty wydobywcze tego pola będą sukcesywnie wydłużane aż do osiągnięcia zachodnich granic odkrywki. Nadkład będzie zwałowany na zwałowisku północnym przez zwałowarki Z-45, Z-46 i Z-47, a od połowy roku 2008 także przez nowo wprowadzoną do ruchu zwałowarkę ZGOT 11500 (Z-48), przy wykorzystaniu układu technologicznego przenośników pochylni V, łącznika i pochylni IV oraz obwodnicy nadkładowo-węglowej (ON).
2.2 Selektywne zdejmowanie nadkładu
W Kopalni Turów wybiera się selektywnie zalegające w nadkładzie zapiaszczone i zawęglone gliny i iły. Są one wykorzystywane do różnych celów, w tym także jako dodatek do niektórych mas ceramicznych.
Wybieranie iłówprowadzone jest zarówno podstawowym układem technologicznym (układ KTZ) jak i układem pomocniczym, złożonym z koparki jednonaczyniowej z osprzętem podsiębiernym i współpracującej z nią spycharki. Transport urobku realizowany jest samochodami samowyładowczymi na plac przy rampie załadunkowej bocznicy nr 4 w Trzcińcu lub do zasobnika nr 4.
Selektywne wybieranie gruntów piaszczysto-żwirowych.
Kopalnia w ramach przygotowania przedpola i zdejmowania nadkładu wykorzystuje głównie dla potrzeb własnych zalegające w nadkładzie grunty piaszczysto-żwirowe, z przeznaczeniem na nasypy i podsypki pod drogi, place kopalniane, oraz dla potrzeb robót odwodnieniowych. Całość prac związanych z selektywnym zdejmowaniem nadkładu prowadzi Dział Robót Górniczych Odwodnienia i Przygotowania Eksploatacji.
Utwory piaszczysto-żwirowe pozyskuje się przy pomocy ładowarki (wysokość podnoszenia łyżki – 3,8 m) lub koparki jednonaczyniowej przy współpracy ze spycharką oraz transportem samochodowym.
3. Zwałowanie
3.1 Zwałowanie zewnętrzne
Roboty górnicze na zwałowisku zewnętrznym zostały zakończone z dniem 31.03.2006 r. Na obszarze tego zwałowiska trwają aktualnie wyłącznie prace likwidacyjne oraz rekultywacja.
3.2 Zwałowanie wewnętrzne
Zwałowanie wewnętrzne aktualnie prowadzone jest trzema zwałowarkami i odbywa się:
- w północno-zachodniej części odkrywki – pracuje zwałowarka – ARsP-6500 (Z-45),
- w zachodniej części odkrywki – pracuje zwałowarka ZGOT-6300 (Z-46) oraz w środkowej części północnego zwałowiska wewnętrznego zwałowarka ZGOT-11500 (Z-47).
Zwałowanie prowadzone jest systemem blokowym nad- i podpoziomowo z wachlarzowym postępem frontu zwałowego.
Zwałowisko północne
Układ technologiczny zwałowiska północnego rozbudowany zostanie o dwa nowe ciągi transportu nadkładu powiązane technologicznie z odstawa urobku przez pochylnię IV oraz obwodnicę nadkładowo-węglową.
Z nowo budowanych układów rozwinięte zostaną nowe poziomy zwałowe:
- Poziom + 170 w oparciu o pracę ciągu Z-10
- Poziom + 225 w oparciu o pracę ciągu Z-11.
Perspektywy dalszego rozwoju wydobycia w Kopalni Turów
Zdejmowanie nadkładu w przyszłych latach będzie rosło, chociaż będzie zdeterminowane aktualnymi pojemnościami zwałowisk i osiągnie max. wartość ok. 55 mln m3 na rok. W tym celu realizowana jest rozbudowa podstawowych węzłów układu technologicznego Pola Południowego. Planuje się wprowadzić nową koparkę (KWK-910) i zwałowarkę na zwałowisko wewnętrzne (oprócz zwałowarek istniejących dodatkowo zakłada się oddanie do eksploatacji kolejnej zwałowarki ZGOT-11500). Po wyczerpaniu zasobów w Polu Północnym, wydobycie węgla będzie prowadzone selektywnie wyłącznie w Polu Południowym, jednocześnie w II i I pokładzie węgla, układem technologicznym pochylni V. Fronty wydobywcze prowadzone będą głównie w postępie równoległym w kierunku na południe i południowy-wschód. Sukcesywnie w miarę postępu robót formowane będzie docelowe zachodnie zbocze wyrobiska odkrywkowego.
Zwałowanie prowadzone na północnym zwałowisku wewnętrznym będzie sukcesywnie rozwijane i rozbudowywane o kolejne poziomy zwałowe aż do osiągnięcia najwyższych planowanych rzędnych wierzchowiny +295 m n.p.m.
